Wat is rente op rente?
Kort antwoord
Rente op rente — samengestelde interest — is rendement over je eerder behaalde rendement. Daardoor groeit vermogen exponentieel in plaats van lineair: bij 7% per jaar verdubbelt je geld ongeveer elke tien jaar, en het grootste deel van de groei ontstaat in de laatste jaren van de looptijd.
De kern in één zin
Bij rente op rente laat je het rendement dat je hebt behaald gewoon staan, waardoor je het jaar erop rendement maakt over een groter bedrag. Je verdient dus niet alleen over je eigen inleg, maar ook over je eerdere winst.
Enkelvoudig versus samengesteld
Stel je zet € 10.000 weg tegen 7% per jaar. Bij enkelvoudige rente krijg je elk jaar € 700 — altijd berekend over de oorspronkelijke € 10.000. Na twintig jaar heb je € 14.000 aan rente ontvangen en staat er € 24.000.
Bij samengestelde interest blijft die € 700 staan. In jaar twee krijg je 7% over € 10.700, dus € 749. In jaar tien is het bijna € 1.300 per jaar en in jaar twintig meer dan € 2.500. Eindstand: ongeveer € 38.700 in plaats van € 24.000. Datzelfde geld, dezelfde rente — alleen niet tussentijds opgenomen.
Waarom het zo laat pas opvalt
Exponentiële groei voelt de eerste jaren teleurstellend. In jaar drie is het verschil tussen enkelvoudig en samengesteld nog geen € 150. Pas na tien tot vijftien jaar loopt het zichtbaar uiteen, en daarna gaat het hard. Dat is precies waarom veel mensen te vroeg stoppen: ze beoordelen een langetermijneffect op kortetermijnresultaat.
Een bekende illustratie: een vijver waarin het aantal waterlelies elke dag verdubbelt en die na dertig dagen vol is, is op dag negenentwintig nog maar half vol. De laatste stap is even groot als alle stappen daarvoor bij elkaar.
Wat het effect versterkt
- Tijd. Verreweg de sterkste factor. Tien jaar langer beleggen weegt zwaarder dan tien jaar een hogere inleg.
- Frequentie van bijschrijven. Hoe vaker rendement wordt bijgeschreven, hoe eerder het zelf gaat renderen. Bij 7% nominaal levert maandelijks bijschrijven een effectief rendement van 7,23% op.
- Herbeleggen. Dividend dat op je rekening blijft staan doet niets. In een herbeleggende ETF gaat het automatisch weer aan het werk.
Wat het effect sloopt
- Kosten. Die werken exact hetzelfde, maar dan tegen je in. Zie kosten en TER.
- Tussentijds opnemen. Elke euro die je eruit haalt, haalt ook alle toekomstige groei van die euro weg.
- Inflatie. Je saldo groeit, maar wat je ervoor kunt kopen misschien niet. Zie inflatie en koopkracht.
- Belasting. In Nederland betaal je jaarlijks over je vermogen in box 3. Zie box 3 en beleggen.
Werkt het ook tegen je?
Ja, en dat is de minst besproken kant. Een creditcardschuld van € 3.000 tegen 14% rente groeit met precies dezelfde wiskunde: na vijf jaar zonder aflossen sta je rond de € 5.800 in het rood. Dure schulden aflossen is daarom vrijwel altijd het eerste dat je doet — het is een gegarandeerd rendement ter hoogte van de rente die je niet meer betaalt.
Zelf uitproberen
Speel met de rente-op-rente calculator en let vooral op de statistiek "puur rente op rente". Dat is het bedrag dat je extra hebt door je rendement te laten staan — het deel dat je bij enkelvoudige rente zou missen.
Vragen over dit onderwerp
Is rente op rente hetzelfde als samengestelde interest?
Ja. 'Rente op rente' is de Nederlandse spreektaal, 'samengestelde interest' de formele term en 'compound interest' de Engelse. Ze beschrijven allemaal hetzelfde: rendement dat zelf ook weer rendement gaat opleveren.
Geldt rente op rente ook bij beleggen?
Ja, alleen heet het daar meestal koersrendement plus herbelegd dividend. Zolang je winst in je portefeuille blijft zitten, groeit die mee. Bij herbeleggende fondsen gebeurt dat automatisch binnen het fonds.
Hoe snel verdubbelt mijn geld?
Deel 72 door je rendementspercentage. Bij 6% duurt verdubbelen ongeveer twaalf jaar, bij 8% ongeveer negen jaar. Dit heet de regel van 72 en is nauwkeurig genoeg voor hoofdrekenen.