Box 3 en beleggen: wat het met je rendement doet
Kort antwoord
In box 3 belast de Nederlandse fiscus je vermogen boven het heffingsvrij vermogen op basis van een forfaitair rendement, niet op basis van je werkelijke winst. Voor beleggingen ligt dat forfait rond de 5,9% en het tarief rond de 36%, wat neerkomt op ruwweg 2,1% van je belegde vermogen per jaar.
Hoe box 3 werkt
Nederland belast in box 3 niet je werkelijke winst, maar een verondersteld rendement over je vermogen op 1 januari. Dat verondersteld rendement heet het forfait en verschilt per categorie: banktegoeden krijgen een laag forfait, beleggingen en overige bezittingen een veel hoger forfait. Over de uitkomst betaal je vervolgens een vast tarief.
De rekenvolgorde is grofweg:
- Tel je bezittingen op peildatum 1 januari bij elkaar op.
- Trek je schulden af, boven de schuldendrempel.
- Trek het heffingsvrij vermogen eraf.
- Vermenigvuldig het restant met het forfaitaire rendementspercentage.
- Reken daar het box 3-tarief over af.
Een rekenvoorbeeld
Stel: € 150.000 belegd vermogen, een heffingsvrij vermogen van € 57.684, een forfait van 5,88% en een tarief van 36%.
- Belastbaar: € 150.000 − € 57.684 = € 92.316
- Forfaitair rendement: € 92.316 × 5,88% = € 5.428
- Belasting: € 5.428 × 36% = € 1.954
Dat is ongeveer 1,3% van je totale vermogen. Maak je in dat jaar 7% rendement, dan houd je netto ruwweg 5,7% over. Maak je 0% rendement, dan betaal je alsnog die € 1.954.
Waarom het effect groter is dan het lijkt
Elke euro belasting kost je twee keer: de euro zelf, plus alle groei die die euro de rest van je looptijd nog had opgeleverd. € 1.954 die nu wegvalt, is bij 7% rendement over 25 jaar ruim € 10.600 aan eindvermogen. Zet in de calculator de belastingoptie eens aan en uit om dat verschil te zien.
Fiscaal partnerschap
Heb je een fiscaal partner, dan tel je het heffingsvrij vermogen dubbel — bij het bedrag uit het voorbeeld hierboven komt de vrijstelling dan op ruim € 115.000. Je mag de gezamenlijke grondslag bovendien vrij verdelen over de aangiftes. In de calculator kies je bij box 3 voor "samen met fiscaal partner".
Wat je eraan kunt doen
- Peildatum. Alleen je vermogen op 1 januari telt. Grote uitgaven die je toch al van plan was, doe je dus liever in december dan in januari — maar let op de antimisbruikregels rond kortstondig schuiven.
- Fiscaal vriendelijke potjes. Vermogen in een lijfrente of in je eigen woning valt niet in box 3. Daar staan wel beperkingen tegenover, zoals dat je er niet vrij bij kunt.
- Schulden. Die verlagen je grondslag, boven de drempel.
Dit is algemene informatie en geen fiscaal advies. Bij grotere vermogens loont het om een fiscalist te raadplegen.
Vragen over dit onderwerp
Betaal ik box 3 ook als ik verlies maak?
In het forfaitaire stelsel wel: de heffing is gebaseerd op een verondersteld rendement, niet op je werkelijke resultaat. Wel is er via de Wet rechtsherstel en de tegenbewijsregeling ruimte ontstaan om aan te tonen dat je werkelijke rendement lager was. Kijk voor jouw situatie op belastingdienst.nl.
Wat is het heffingsvrij vermogen?
Het bedrag aan vermogen waarover je geen box 3-belasting betaalt. Het wordt jaarlijks vastgesteld en geldt per persoon; fiscaal partners hebben er samen twee keer recht op.
Geldt box 3 ook voor mijn spaargeld?
Ja, maar met een veel lager forfaitair rendement dan beleggingen. Spaargeld en beleggingen zitten in verschillende categorieën met elk hun eigen percentage.