ETF of indexfonds: wat is het verschil?
Kort antwoord
Een indexfonds is een beleggingsfonds dat een index volgt; een ETF is een indexfonds dat op de beurs verhandeld wordt. Het verschil zit dus niet in de belegging maar in de verpakking: een ETF koop en verkoop je de hele dag door tegen een koers, een niet-beursgenoteerd indexfonds handel je één keer per dag tegen de intrinsieke waarde, vaak zonder transactiekosten.
Ze zijn minder verschillend dan het lijkt
Een indexfonds is een beleggingsfonds dat geen eigen keuzes maakt maar simpelweg een index volgt, bijvoorbeeld de wereldindex. Een ETF (Exchange Traded Fund) is precies hetzelfde, maar dan genoteerd aan een beurs zodat je hem net als een aandeel kunt kopen en verkopen.
Alle ETF's die een index volgen zijn dus indexfondsen. Andersom geldt het niet: er zijn ook indexfondsen die níét op de beurs staan en die je rechtstreeks bij de aanbieder koopt. In het Nederlandse spraakgebruik bedoelt men met "indexfonds" meestal die tweede, niet-beursgenoteerde variant — en daarover gaat dit artikel.
De verschillen op een rij
| ETF | Indexfonds (niet beursgenoteerd) | |
|---|---|---|
| Waar koop je het | Op de beurs, via een broker | Rechtstreeks bij de fondsaanbieder |
| Wanneer | De hele handelsdag door | Eén keer per dag, tegen de slotkoers |
| Prijs | Marktprijs, met een klein verschil tussen bied en laat | Intrinsieke waarde van het fonds |
| Transactiekosten | Per order, tenzij het in een kernselectie zit | Meestal geen |
| Lopende kosten | Vaak iets lager | Vaak iets hoger |
| Restbedragen | Alleen hele stukken, tenzij fractioneel beleggen kan | Je inleg wordt tot op de cent belegd |
Wat betekent dat in de praktijk?
Leg je maandelijks een klein bedrag in?
Dan is een niet-beursgenoteerd indexfonds vaak praktischer. Je betaalt geen transactiekosten per inleg en je hele bedrag wordt belegd, zonder restbedrag dat blijft staan. Bij € 100 per maand en € 2 per order kost een ETF je 2% van je inleg voordat je iets hebt verdiend — dat weegt zwaarder dan een paar honderdsten procent verschil in lopende kosten.
Beleg je grotere bedragen of minder vaak?
Dan tikken de lopende kosten harder aan dan de transactiekosten, en is een ETF met een lage TER meestal voordeliger. Bij € 100.000 scheelt 0,15% verschil in lopende kosten € 150 per jaar; een paar transacties van € 2 vallen daarbij weg.
Wil je flexibel kunnen handelen?
Alleen bij een ETF kun je binnen de dag kopen en verkopen. Voor langetermijnbeleggers is dat eerder een risico dan een voordeel: de mogelijkheid om op elk moment te handelen verleidt tot handelen.
Waar je écht op moet letten
Het onderscheid ETF versus indexfonds is minder belangrijk dan deze drie punten:
- Totale kosten. Tel lopende kosten, transactiekosten en servicekosten bij elkaar op voor jouw inlegpatroon. Reken het door in de ETF-calculator.
- Spreiding. Wereldwijd over duizenden bedrijven is iets heel anders dan een index van 25 Nederlandse fondsen.
- Herbeleggend of uitkerend. Herbeleggend zet je dividend automatisch weer aan het werk — precies het rente-op-rente effect.
Fysiek of synthetisch
Een fysieke ETF koopt de onderliggende aandelen daadwerkelijk. Een synthetische ETF bootst het rendement na via een contract met een tegenpartij, wat een extra risico introduceert als die tegenpartij omvalt. Voor de meeste particuliere beleggers is fysiek de rustigere keuze.
Vragen over dit onderwerp
Is een ETF hetzelfde als een indexfonds?
Een ETF die een index volgt is een indexfonds in beursgenoteerde vorm. Het verschil zit in de verpakking, niet in wat je bezit: hoe je koopt, wanneer je koopt en welke kosten daarbij horen.
Wat is goedkoper, een ETF of een indexfonds?
Dat hangt af van je inlegpatroon. Bij kleine, frequente inleg wint een indexfonds zonder transactiekosten meestal; bij grote bedragen en weinig transacties wint een ETF met lage lopende kosten. Reken beide door met jouw eigen bedragen.
Wat betekent accumulerend of distribuerend?
Accumulerend (herbeleggend) betekent dat ontvangen dividend binnen het fonds opnieuw wordt belegd. Distribuerend (uitkerend) betekent dat het naar je rekening gaat en dat je het zelf moet herbeleggen — wat extra transactiekosten en discipline vraagt.
Kan ik een ETF ook maandelijks automatisch kopen?
Bij veel brokers wel, via een spaarplan of automatische order. Controleer of daar transactiekosten aan verbonden zijn en of jouw ETF in de kernselectie zit.