Rendement berekenen: zo doe je het goed
Kort antwoord
Je totale rendement bereken je als eindwaarde gedeeld door beginwaarde, min één. Wil je het per jaar weten, dan gebruik je het meetkundig gemiddelde: van € 10.000 naar € 18.000 in acht jaar is 7,62% per jaar, niet 7,5%. Het gewone gemiddelde van jaarrendementen overschat je resultaat altijd zodra er verlies tussen zit.
Totaalrendement: de simpele som
Je totale rendement is wat je erbij hebt gekregen, gedeeld door wat je erin stopte. Groeide je inleg van € 10.000 naar € 18.000, dan is dat:
(18.000 − 10.000) / 10.000 = 0,80, oftewel 80%
Prima om te weten, maar onbruikbaar om te vergelijken. Tachtig procent in acht jaar is iets heel anders dan tachtig procent in twee jaar.
Rendement per jaar: het meetkundig gemiddelde
Om per jaar te rekenen deel je niet door het aantal jaren. Rendement stapelt zich namelijk op, dus je hebt de wortel nodig in plaats van een deling. De formule:
rendement per jaar = (eindwaarde / beginwaarde)^(1 / jaren) − 1
Voor het voorbeeld: (18.000 / 10.000) tot de macht 1/8 = 1,0762. Je rendement is dus 7,62% per jaar. Deel je 80% simpelweg door acht, dan kom je op 10% en dat is fors te hoog. Dit getal heet ook wel de CAGR.
De valkuil van het gewone gemiddelde
Stel, je portefeuille doet het ene jaar +50% en het jaar daarna −30%. Het gemiddelde van die twee is +10%. Maar reken het na met echt geld:
- € 10.000 plus 50% is € 15.000
- € 15.000 min 30% is € 10.500
Je staat na twee jaar op 5% winst, oftewel 2,47% per jaar. Niet 10%. Hoe groter de schommelingen, hoe verder het gewone gemiddelde ernaast zit. Fondsen die met een "gemiddeld rendement" adverteren, bedoelen hopelijk het meetkundig gemiddelde. Staat het er niet bij, dan is het de moeite van het navragen waard.
Rendement met tussentijdse inleg
Zodra je maandelijks bijstort, klopt de simpele formule niet meer: geld dat je in november stortte heeft niet het hele jaar meegedaan. Er zijn twee manieren om daarmee om te gaan.
- Geldgewogen rendement. Wat jij persoonlijk hebt verdiend, met je stortingen meegeteld op het moment dat ze binnenkwamen. Dit is het getal dat je broker toont en het is het eerlijkste antwoord op "hoe doe ik het?"
- Tijdgewogen rendement. Het rendement van de belegging zelf, los van wanneer jij stortte. Hiermee vergelijk je fondsen onderling, want een fondsbeheerder kan niets doen aan jouw stortingsmomenten.
De calculator op de homepage rekent met de geldgewogen variant: elke maandelijkse inleg wordt apart doorgerekend vanaf het moment dat hij binnenkomt.
Nominaal, effectief en reëel
Drie woorden die vaak door elkaar lopen:
- Nominaal. Het percentage dat wordt genoemd, bijvoorbeeld 7% per jaar.
- Effectief. Wat je overhoudt als er vaker dan één keer per jaar wordt bijgeschreven. 7% nominaal met maandelijkse bijschrijving is 7,23% effectief.
- Reëel. Wat er na inflatie overblijft. Bij 7% rendement en 2% inflatie is dat ongeveer 4,9%, niet 5%.
Meer over dat eerste onderscheid staat in de formule voor samengestelde interest, en over het laatste in inflatie en koopkracht.
Vragen over dit onderwerp
Wat is de formule voor rendement per jaar?
(eindwaarde / beginwaarde) tot de macht 1 gedeeld door het aantal jaren, min 1. Van € 10.000 naar € 18.000 in acht jaar geeft (1,8)^(1/8) − 1 = 7,62% per jaar. Dit heet het meetkundig gemiddelde of de CAGR.
Waarom is mijn rendement lager dan het fonds meldt?
Meestal door het moment van je stortingen. Een fonds meldt het tijdgewogen rendement over het hele jaar; jij hebt een deel van je geld pas later ingelegd. Daarnaast drukken transactiekosten en servicekosten je persoonlijke resultaat.
Wat is een goed rendement?
Dat hangt af van het risico dat je loopt. Een spaarrekening zonder risico levert de spaarrente op. Voor een breed gespreide aandelenportefeuille wordt vaak met 6% tot 8% per jaar gerekend over lange periodes, maar met jaren van fors verlies daartussen. Een rendement dat structureel ver boven de markt ligt zonder extra risico bestaat niet.
Moet ik rendement voor of na kosten berekenen?
Na kosten, want dat is wat je overhoudt. Fondsrendementen zijn doorgaans na de lopende kosten van het fonds, maar zonder de transactiekosten en servicekosten van je broker. Die moet je er zelf nog af halen.